Naar aanleiding van de stakingen die het debat in ons land eind januari beheersten, schreef ik deze bijdrage voor De Morgen. Jongeren hebben een enorme stok achter de deur om hun belangen af te dwingen: zonder hen blijft de welvaartsstaat niet overeind. In andere landen beseft men dit maar al te goed, bij ons komt deze invalshoek nog niet aan bod.
BYE BYE BELGIUM
De vakbonden dreigden eind januari 2012 het land plat te leggen, maar moeten beseffen dat ze onvoldoende slagkracht hebben om hervormingen tegen te houden. Het is de jonge generatie die de ware troef in handen heeft om de toekomst vorm te geven. We zijn dan wel numeriek in de minderheid, maar vergeet niet dat we onmisbaar zijn om de economie en het sociaal systeem de komende decennia draaiende te houden. De pensioenen en de gezondheidszorg zullen al die tijd door ons moeten worden betaald. Het is dan ook de hoogste tijd dat onze belangen meer gewicht krijgen.
Al jaren is het duidelijk dat de vergrijzende westerse samenleving zonder ernstige ingrepen een sombere toekomst tegemoet gaat. De economische crisis heeft dit verergerd, maar niet veroorzaakt. De komende decennia zal elke procentpunt economische groei naar de pensioenen en de gezondheidszorg moeten gaan. Andere domeinen zullen telkens moeten inkrimpen en besparen. Werkende jongeren zullen in 2030 een grotere kans hebben om in de armoede terecht te komen dan gepensioneerden. We kunnen niet langer hopen op een even goede toekomst als onze ouders dat konden toen zij jong waren. Dat is onthutsend en onrechtvaardig. Maar jongeren zullen niet zomaar aanvaarden dat hun toekomst onder druk komt te staan. Vorige week bleek uit het risicorapport van het Wereld Economisch Forum dat men wereldwijd vreest voor een jongeren-opstand. De ogen gaan eindelijk open voor de dreiging die uitgaat van jonge generaties zonder positief perspectief.
Eerste stappen
Om onze toekomst veilig te stellen, zijn hervormingen nodig. We zijn dan ook tevreden met de sociaal-economische maatregelen die nu in de steigers staan. Eindelijk zal aan de oudere generaties gevraagd worden om langer te werken. Maar het heeft heel lang geduurd voordat politici in actie zijn geschoten. Angst voor de electoraal krachtige oudere generaties hield hervormingen tegen en zorgt nu nog steeds voor uitzonderingsmaatregelen en lange overgangsperiodes. Zo zullen de huidige hervormingen pas in volle werking zijn vlak nadat het merendeel van de grote babyboomgeneratie de arbeidsmarkt heeft verlaten. De verstrengde leeftijds- en loopbaanvereisten zullen bovendien amper volstaan om de stijging in de levensverwachting gedurende het voorbije decennium te compenseren. Er zullen dus zeker nog stappen moeten volgen. Als dan blijkt dat de hervormingen die nu in de steigers staan, veel kritiek krijgen, dan worden we kwaad.
Wie staakt?
Het moet gedaan zijn met gevechten om oude onrechtvaardige voordelen te beschermen. Cadeautjes voor de babyboomgeneratie zullen cash betaald moeten worden door de Millennials. Dat kunnen wij niet langer aanvaarden. Maar het zal niet met een staking zijn dat we opkomen voor onze belangen. We zullen gewoon onze toekomst uitbouwen waar dat wel kan. In andere landen waar de problemen zich nog meer uitvergroten, hebben veel jongeren hun rekening al gemaakt. Jonge Portugezen kiezen voor een toekomst in Brazilië en zelfs Angola. Jonge Grieken en ook Ieren trekken massaal uit hun thuisland weg. Jongeren hebben geen zin om alleen de put van de staatschuld te delven, de oplopende pensioenen te betalen, en te leven in een land waar onvoldoende uitgaven gebeuren om hun eigen leven én dat van hun kinderen te ondersteunen.
Een welvaartsstaat kan niet blijven draaien als er geen jonge, werkende, generatie is om voor de inkomsten te zorgen. We moeten ook in ons land dringend inzien dat de jongeren niet zomaar zullen blijven. Ook hier kunnen ze beginnen twijfelen of het allemaal nog de moeite waard is. Als de onrechtvaardigheden niet aangepakt worden, zullen de jongeren vernietigend uithalen: ze zullen gewoon vertrekken.
Geen dreigement
Vooraleer iedereen weer moord en brand begint te schreeuwen: dit is allesbehalve een dreigement. We willen hier blijven. We roepen alle twijfelende jongeren ook op om hun leven hier uit te bouwen. De generatie van de Millennials is gedreven, ondernemend, creatief, goed opgeleid en positief ingesteld. We hebben alles om onze eigen toekomst in handen te nemen. Dit kan echter alleen wanneer daar ook de juiste omstandigheden voor worden gecreëerd. En de inspanningen zullen van beide kanten moeten komen. De oudere generaties – en de vakbonden die hen blijkbaar vertegenwoordigen – moeten hun verantwoordelijkheid opnemen.
Het is tijd om de kracht van de jonge generaties naar waarde in te schatten en daar ook gevolg aan te geven. Als wij onze toekomst hier uitbouwen, als wij bereid zijn onze schouders te zetten onder het scheefgelopen project van onze welvaartsstaat hier in België, dan moet daar iets tegenover staan. Aanvaard deze hervormingen en stop met het verhaal dat ze het einde van de welvaartsstaat zouden betekenen. Deze hervormingen zijn eerste stappen, die ervoor moeten zorgen dat de jonge generatie terug een toekomstperspectief krijgt. We mogen dan wel met minder zijn, het systeem zal enkel draaiende gehouden worden als wij onze schouders eronder blijven zetten. Het is tijd om daar rekening mee te houden.
Reacties